ഒരു ചരിത്രചിന്താപദ്ധതിയായ നവോത്ഥാനം എന്ന പരികല്പന മുന്നോട്ടുവെയ്ക്കുന്ന സങ്കീർണ്ണമായ മാറ്റങ്ങൾ കേരളീയസമൂഹത്തിൽ നാം കാണുന്നില്ല. കോളനിവത്കൃതമായ സമൂഹത്തിൽ നടന്ന ആധുനികവത്കരണമാണ് ഇവിടെ കാണുന്നത് എന്നും ജാതിക്കുള്ളിൽ നടന്ന പരിഷ്കരണ ശ്രമങ്ങളെ പെരുപ്പിച്ചുകാട്ടി, നവോത്ഥാനമാക്കുകയാണ് ചെയ്തത് എന്നും പ്രൊഫ. പി. സനൽമോഹൻ ഈ പഠനത്തിൽ നിരീക്ഷിക്കുന്നു. ജാതിവിരുദ്ധ പ്രസ്ഥാനങ്ങളെ "നവോത്ഥാന" പ്രസ്ഥാനങ്ങളാക്കി ചുരുക്കിക്കാണുന്ന രീതിയിലാണ് കേരളത്തിൽ എഴുതപ്പെട്ടതെന്നും ദേശരാഷ്ട്ര രൂപീകരണത്തിലെ അധീശവ്യവഹാരമാണ് നവോത്ഥാനം എന്ന ആശയത്തിന്റെ ആധാരശിലയെന്നും ശ്രേദ്ധയ നിരീക്ഷണവും അദ്ദേഹം ഈ പഠനത്തിൽ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്നു.
മുകളിൽ സൂചിപ്പിച്ച സാമൂഹ്യ ഓർമ്മകളെ വരും തലമുറകളിലേക്ക് സംക്രമിക്കുന്നത് തടയുന്ന പ്രക്രിയ കേരളത്തിൽ ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ സംഭവിച്ചതായി വിലയിരുത്തുന്നത് ശരിയായിരിക്കും എന്നു കരുതുന്നു. കോളനിവാഴ്ചക്കാലത്ത്, അടിമജാതി സമൂഹങ്ങളിൽ സംഭവിക്കുന്ന കാതലായ മാറ്റം, അവർ കാർഷികമേഖലകളിലെ കൂലിവേലക്കാർ ആയിമാറി എന്നതാണ്. ഇത് അടിമത്ത നിരോധനത്തിനുശേഷം സംഭവിച്ചതാണ്. ഇതിൽ മറ്റുചില കാര്യങ്ങൾ ഉൾച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു. ഏതർത്ഥത്തിലാണ്, മുഴുവനായും കൂലി പണമായി ലഭിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലേക്ക് മാറി എന്നുപറയുന്നത്? ഇതു പൂർണ്ണമായ അർത്ഥത്തിലായിരുന്നില്ല എന്നു കേരളത്തിന്റെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിലെ കാർഷികമേഖലയിലെ കൂലിയടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള അദ്ധ്വാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. നെൽകൃഷിയുടെ മേഖലയിൽ കൂലി നെല്ലായി നൽകുന്ന സമ്പ്രദായം ഏറെക്കാലം നിലനിന്നിരുന്നതായി നാം മനസ്സിലാക്കുന്നു. അതോടൊപ്പംതന്നെ, നെല്ലിന്റെ വിലകൂടുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ കൂലിയായി പണം നൽകുന്ന കാര്യവും നമുക്കറിയാം. ഭക്ഷ്യദൗർലഭ്യം അരിയുടെ കാര്യത്തിൽ ഏറെ പ്രകടമായിരുന്നു. മറ്റുള്ള കാർഷിക ഉത്പാദനത്തിന്റെ കാര്യത്തിലും സാമ്പത്തികേതര അധികാരം ഉപയോഗിച്ചാണ് ഭൂവുടമകൾ പണിക്കാരായി മാറിയ അടിമജാതിയിൽപ്പെട്ടവരെ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നത്. ഇത്തരത്തിലുള്ള ബന്ധങ്ങളുടെ ഒരു വലിയചരിത്രം തന്നെയുണ്ട്.