സാങ്കേതികവിദ്യ നിഷ്പക്ഷമാണെന്നൊരു പ്രബലമായ മിഥ്യാധാരണ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ യഥാർത്ഥത്തിൽ, സാങ്കേതികവിദ്യ അത് നിർമ്മിക്കുകയും ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന സമൂഹങ്ങളിലെ അധിശത്വപരവും ചൂഷണധിഷ്ഠിതമായ അധികാരബന്ധങ്ങളെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ചരിത്രത്തിലുടനീളം, സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങൾ വംശഹത്യ, വർണ്ണവിവേചനം, ജനങ്ങളുടെ ചൂഷണം എന്നിവയുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

അധിനിവേശത്തിലൂടെയും നിയന്ത്രണത്തിലൂടെയും സാങ്കേതിക ഉപകരണങ്ങൾ കീഴടക്കലിന് വഴിയൊരുക്കിയ കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടം മുതൽ തൊഴിലാളികളുടെയും വിഭവങ്ങളുടെയും ചൂഷണത്തിന് സാക്ഷ്യം വഹിച്ച വ്യാവസായിക യുഗം വരെ, സാമൂഹിക അധീശത്വങ്ങളെ നിലനിർത്തുന്നതിലും വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിലും സാങ്കേതികവിദ്യ നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്. ആധുനിക കാലഘട്ടത്തിൽ പോലും, നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളും (surveillance systems) ഡാറ്റാ വിശകലനങ്ങളും (data analytics) പോലുള്ള സാങ്കേതികവിദ്യകൾ പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുമാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്; ഇത് നിലവിലുള്ള അധികാര അസമത്വങ്ങളെ കൂടുതൽ ഉറപ്പിക്കാൻ മാത്രമാണ് സഹായിക്കുന്നത്.

സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നത് മനുഷ്യരുടെ പക്ഷപാതങ്ങളും ലക്ഷ്യങ്ങളും പേറുന്ന മനുഷ്യരാൽ തന്നെ നിർമ്മിതവും നിയന്ത്രിതവും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നതുമായ ഒന്നായതിനാൽ, അത് ഒരിക്കലും നിഷ്പക്ഷമല്ല. ജീവിതസാഹചര്യങ്ങളിൽ ചില പുരോഗതികൾ കൈവരിക്കാൻ സാങ്കേതികവിദ്യ സഹായിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, നിലവിലുള്ള അധികാരഘടനകളെ ഏകീകരിക്കാനും കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കാനുമാണ് അത് പ്രധാനമായും ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടിട്ടുള്ളത്. ഇത്, ചരിത്രപരവും നിലവിലുമുള്ളതുമായ സാമൂഹിക അടിച്ചമർത്തലുകളെ ചെറുക്കുന്നതിന് അധികാര പുനർവിതരണം ലക്ഷ്യമിടുന്ന സാമൂഹികനീതി എന്ന സങ്കൽപ്പത്തിന് തീർത്തും വിരുദ്ധമായി ഭവിക്കുന്നു. അധികാരത്തെയും വിനിമയ സംവിധാനങ്ങളെയും വികേന്ദ്രീകരിക്കാൻ പ്രാപ്തിയുള്ള ഒരു വിമോചനശക്തിയായി സിലിക്കൺ വാലി സ്ഥാപകർ സാങ്കേതികവിദ്യയെ ചിത്രീകരിക്കുന്നത് തുടർന്നുപോരുമ്പോഴും, അധികാരത്തെ കേന്ദ്രീകരിക്കാനാണ് അത് കൂടുതൽ സഹായിക്കുന്നത് എന്ന് തെളിയിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. എന്നിരുന്നാലും, നിലവിലുള്ള അധികാര അസമത്വങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ സാങ്കേതികവിദ്യ വഹിക്കുന്ന യഥാർത്ഥ പങ്കിനെ മറച്ചുവെച്ചുകൊണ്ട്, അതിനെ ഒരു വിമോചനശക്തിയായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ആഖ്യാനം ഇപ്പോഴും വ്യാപകമായി നിലനിൽക്കുന്നു.

അൽഗോരിതങ്ങളും നിർമ്മിത ബുദ്ധിയും (AI-artificial intelligence) അടക്കമുള്ള നിരവധി സാങ്കേതികവിദ്യകൾ, അവയുടെ നിർമ്മാതാക്കളുടെയും അവ പരിശീലനത്തിനായി ഉപയോഗിച്ച ഡാറ്റാസെറ്റുകളുടെയും പക്ഷപാതങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളാൻ സാധ്യതയുള്ളവയാണ്. കമ്പ്യൂട്ടർ അൽഗോരിതങ്ങളിൽ വ്യവസ്ഥാപിതമായി ഉൾച്ചേർന്നിരിക്കുന്ന അനീതിപരമായ വിവേചനത്തെയാണ് അൽഗോരിതമിക് ബയാസ് (Algorithmic bias) എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. അവ നിർമ്മിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഡാറ്റയിലെ മുൻവിധികളെയും അസമത്വങ്ങളെയുമാണ് ഇത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നത്. നിലവിലുള്ള വിവേചനങ്ങളെ നിലനിർത്തുകയും തീവ്രമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ, ചരിത്രപരമായി പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളെയാണ് ഈ പക്ഷപാതിത്വം ഏറ്റവും ദോഷകരമായി ബാധിക്കുന്നത്.

ഉദാഹരണത്തിന്, ഫേഷ്യൽ റെക്കഗ്നിഷൻ സാങ്കേതികവിദ്യയിൽ വെളുത്ത വർഗ്ഗക്കാരല്ലാത്ത വ്യക്തികളെ തിരിച്ചറിയുന്നതിൽ വലിയ പിഴവ് നിരക്ക് (error rates) രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്; ഇത് തെറ്റായ തിരിച്ചറിയലുകൾക്കും ഇത്തരം സമൂഹങ്ങൾക്ക് മേലുള്ള അതിരൂക്ഷമായ നിരീക്ഷണങ്ങൾക്കും കാരണമാകുന്നു. കൂടാതെ, തൊഴിൽ നിയമന പ്രക്രിയകളിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന അൽഗോരിതങ്ങൾ ചരിത്രപരമായ വിവേചനങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഡാറ്റയിൽ പരിശീലനം നേടിയവയാണെങ്കിൽ, അത് പിന്നാക്ക പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഉദ്യോഗാർത്ഥികൾക്ക് തിരിച്ചടിയാകുന്നു. പ്രെഡിക്റ്റീവ് പൊലീസിംഗ് അൽഗോരിതങ്ങൾ (predictive policing algorithms) പക്ഷപാതപരമായ കുറ്റകൃത്യ ഡാറ്റയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ന്യൂനപക്ഷ പ്രദേശങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതും, തന്മൂലം അതിരൂക്ഷമായ പൊലീസ് നിരീക്ഷണത്തിനും കൂടുതൽ പാർശ്വവത്കരണത്തിനും വഴിതുറക്കുന്നതും മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണ്.

ആമസോൺ, ആപ്പിൾ, ഗൂഗിൾ, ഐ.ബി.എം, മൈക്രോസോഫ്റ്റ് എന്നീ കമ്പനികൾ വികസിപ്പിച്ച കൊമേഴ്‌സ്യൽ ഓട്ടോമേറ്റഡ് സ്പീച്ച് റെക്കഗ്നിഷൻ (ASR) സംവിധാനങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് കറുത്ത വർഗ്ഗക്കാരായ മനുഷ്യരുടെ ശബ്ദം പകർത്തിയെഴുതുന്നതിൽ (transcribing) പ്രകടമായ വംശീയ അസമത്വങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ടെന്ന് സ്റ്റാൻഫോർഡ്, ജോർജ്ജ് ടൗൺ സർവ്വകലാശാലകളിലെ ഗവേഷകർ 2020-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, ലാർജ് ലാംഗ്വേജ് മോഡലുകൾ (LLMs) ലിംഗപരമായ വാർപ്പുമാതൃകകളെ (gender stereotypes) അടിസ്ഥാനമാക്കി തൊഴിലുകളെ വർഗ്ഗീകരിക്കാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണെന്ന് 2023-ലെ എ.സി.എം. (ACM) പ്രബന്ധം കണ്ടെത്തുകയുണ്ടായി. AI സാങ്കേതികവിദ്യകളിലെ പക്ഷപാതപരമായ ഡാറ്റ ഏതുവിധത്തിലാണ് ദോഷകരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് എന്ന് ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങൾ പുനരുൽപ്പാദിപ്പിക്കപ്പെടുന്നത് തടയുന്നതിന് AI-യിലെ ഇത്തരം പക്ഷപാതിത്വങ്ങൾ പരിഹരിക്കേണ്ടതിന്റെ അനിവാര്യതയെയാണ് ഇത് അടിവരയിടുന്നത്.

ഗസ്സയിൽ പലസ്തീനികൾക്കെതിരെ ഇസ്രായേൽ നടത്തുന്ന വംശഹത്യക്ക് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് സാങ്കേതികവിദ്യകൾ അസിസ്റ്റ് ചെയ്യുന്നതിന് നിലവിൽ നമ്മൾ സാക്ഷ്യം വഹിക്കുകയാണ്. ആക്രമണങ്ങളും അടിച്ചമർത്തലുകളും എളുപ്പമാക്കുന്നതിനായി, പലസ്തീനികളെ തത്സമയം നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനും ലക്ഷ്യമിടുന്നതിനുമായി എ.ഐ. അധിഷ്ഠിത സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. സൈനിക നടപടികൾക്കായി അർദ്ധ സ്വയംഭരണാധികാരമുള്ള (semi-autonomous) റോബോട്ട് നായ്ക്കളെ വിന്യസിക്കുകയും, നിരായുധരായ സാധാരണക്കാരെ തൊട്ടടുത്തുനിന്ന് വെടിവെച്ചിടാൻ ഡ്രോണുകൾ ഉപയോഗിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒക്ടോബർ 7-ന് ശേഷം, ഇസ്രായേലി സൈനികാക്രമണങ്ങളിൽ 37,900-ലധികം പലസ്തീനികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഇതിൽ ഭൂരിഭാഗവും സ്ത്രീകളും കുട്ടികളുമാണ്. ഈ ഹിംസയിൽ എ.ഐ. സാങ്കേതികവിദ്യകൾ നിർണ്ണായകമായ പങ്കാണ് വഹിച്ചിട്ടുള്ളത്. മനുഷ്യജീവിതത്തേക്കാളും അന്തസ്സിനേക്കാളുമുപരി അധികാരത്തിനും അധിനിവേശത്തിനും മുൻഗണന നൽകുന്നവരുടെ കൈകളിൽ ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ് എത്തിച്ചേരുമ്പോൾ AI-ക്ക് എന്തുചെയ്യാൻ കഴിയുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിക്കൊണ്ട്, മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളും യുദ്ധക്കുറ്റങ്ങളും നടത്താൻ ഈ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു.

'ബ്രാഹ്മണരുടെ ജോലികൾ' (മുകളിലത്തെ വരി), 'ദലിത് ജോലികൾ' (താഴത്തെ വരി) എന്നിവക്ക് ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന്റെ (എ.ഐ.) ചിത്രീകരണം.

"ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്" എന്ന പദപ്രയോഗം തന്നെ കൃത്യമായ അർത്ഥ വ്യാപ്തിയില്ലാത്ത ഒന്നാണ്. വൻകിട സാങ്കേതിക കമ്പനികൾ തങ്ങളുടെ വിപണന തന്ത്രങ്ങളുടെ ഭാഗമായി പ്രചരിപ്പിച്ച ഒന്നാണ് ഇത്. വൈവിധ്യമാർന്ന സ്ഥിതിവിവരക്കണക്ക് രീതികളെയും (statistical methods) കമ്പ്യൂട്ടേഷണൽ സാങ്കേതികവിദ്യകളെയും ആകർഷകമായ ഒരൊറ്റ ലേബലിന് കീഴിൽ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് അവതരിപ്പിക്കാനാണ് ഈ പദം ഉപയോഗിക്കുന്നത്. കേവലം അൽഗോരിതങ്ങളും ഡാറ്റാ പ്രോസസ്സിംഗ് ഉപകരണങ്ങളും മാത്രമായ സാങ്കേതികവിദ്യക്ക് മനുഷ്യ ഗുണങ്ങളും ബുദ്ധിശക്തിയുമുണ്ടെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കാനും, അവയെ മനുഷ്യസഹജമായ ഒന്നാക്കി തീർക്കാനും (anthropomorphize) വേണ്ടിയാണ് ഈ ബ്രാൻഡിംഗ് രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

എ.ഐ-യെ സ്വതന്ത്രവും ബുദ്ധിശക്തിയുള്ളതുമായ ഒരു ഘടകമായി ചിത്രീകരിക്കുന്നതിലൂടെ, ഈ കമ്പനികൾ തങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്ന് തന്ത്രപൂർവ്വം പിൻവാങ്ങുകയും സാങ്കേതികവിദ്യയെ തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകമായി പ്രതിഷ്ഠിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് സാങ്കേതികവിദ്യ സൃഷ്ടിക്കുന്ന പ്രത്യാഘാതങ്ങളിൽ നിന്ന് കമ്പനികൾക്ക് അകലം പാലിക്കാൻ അവസരമൊരുക്കുന്നു. എ.ഐ. ആപ്ലിക്കേഷനുകളിൽ നിന്ന് ഉടലെടുക്കുന്ന പക്ഷപാതങ്ങൾ, പിശകുകൾ, ധാർമ്മിക പ്രശ്നങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകാനും, സ്വന്തം സിസ്റ്റങ്ങളിലെയും പ്രവർത്തനങ്ങളിലെയും അടിസ്ഥാനപരമായ വീഴ്ചകൾ പരിഹരിക്കുന്നതിന് പകരം പഴി മുഴുവൻ ഒരു ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസിന് മുകളിൽ ചാർത്താനും ഈ തന്ത്രം അവരെ സഹായിക്കുന്നു. എയർ കാനഡയുടെ (Air Canada) എ.ഐ. ചാറ്റ്‌ബോട്ട് ഒരു യാത്രക്കാരന് തെറ്റായ വിവരങ്ങൾ നൽകിയപ്പോൾ, ചാറ്റ്‌ബോട്ട് "അതിന്റെ സ്വന്തം പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവാദിയാണ്" എന്നാണ് വിമാന കമ്പനി വാദിച്ചത്. അതിനാൽ, എ.ഐ. വ്യവസായമേഖല യഥാർത്ഥത്തിൽ വിറ്റഴിക്കുന്ന ഉൽപ്പന്നം എന്നത് ഉത്തരവാദിത്തങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഒളിച്ചോട്ടവും, ഈ സാങ്കേതികവിദ്യ കാരണം പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കപ്പെടുന്ന മനുഷ്യരോട് മറുപടി പറയാനുള്ള ബാധ്യതയില്ലായ്മയുമാണ്.

വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യതയെയും സ്വാതന്ത്ര്യത്തെയും ബാധിക്കുന്ന തരത്തിൽ നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുമുള്ള ഉപകരണങ്ങളായും സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. വലിയ നിരീക്ഷണ (mass surveillance) പദ്ധതികളിലൂടെയും ഡാറ്റാ ശേഖരണത്തിലൂടെയും ജനങ്ങളെ നിരീക്ഷിക്കാനും നിയന്ത്രിക്കാനും സർക്കാരുകളും കോർപ്പറേറ്റുകളും ഇന്റർനെറ്റ്, സോഷ്യൽ മീഡിയ, ബിഗ് ഡാറ്റാ അനലിക്‌സ് തുടങ്ങിയ സാങ്കേതികവിദ്യകളെ ഉപയോഗപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഇത്തരം നിരീക്ഷണങ്ങൾ പലപ്പോഴും പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിടുന്നതിലൂടെ സാമൂഹിക അധീശത്വങ്ങളെയും അധികാര അസമത്വങ്ങളെയും കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ ആന്ത്രോപോമെട്രി (anthropometry-മനുഷ്യശരീര അളവുരീതികൾ), വിരലടയാള ശേഖരണം എന്നിവയുടെ ചരിത്രം ജാതീയമായ കുറ്റകൃത്യ സങ്കൽപ്പങ്ങൾ അടങ്ങിയ സഹസ്രാബ്ദങ്ങൾ പഴക്കമുള്ള ബ്രാഹ്മണിക നിയമസംഹിതകളെ പിൻപറ്റുന്നതായിരുന്നു. ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഉദ്യോഗസ്ഥനായ സർ വില്യം ഹെർഷൽ വികസിപ്പിച്ച വിരലടയാള സാങ്കേതികവിദ്യ, പിന്നീട് എഡ്വേഡ് ഹെൻറിയെപ്പോലുള്ളവർ വികസിപ്പിച്ച ഹെൻറി ക്ലാസിഫിക്കേഷൻ സിസ്റ്റത്തിലൂടെ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥാപനവൽക്കരിക്കപ്പെടുകയും വ്യാപിപ്പിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ തിരിച്ചറിയൽ രീതികളുടെ നടപ്പാക്കൽ ജനങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാനും നിരീക്ഷിക്കാനുമുള്ള ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ ഭരണകൂടത്തിന്റെ ശ്രമങ്ങളുമായി ആഴത്തിൽ ബന്ധപ്പെട്ടിരുന്ന ഒന്നായിരുന്നു.

1870-കളിലെ 'ക്രിമിനൽ ട്രൈബ്സ് ആക്ട്' (Criminal Tribes Act) പ്രകാരം ബ്രിട്ടീഷ് കൊളോണിയൽ സർക്കാർ ജന്മനാ കുറ്റവാളികളെന്ന് മുദ്രകുത്തിയ "കുറ്റവാളി ഗോത്രങ്ങൾ" (criminal tribes) എന്ന് വിളിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളെയാണ് ഇത് ഏറ്റവും ദോഷകരമായി ബാധിച്ചത്. ഈ നിയമനിർമ്മാണം വഴി അത്തരം സമൂഹങ്ങളെ രജിസ്റ്റർ ചെയ്യാനും, നിരീക്ഷിക്കാനും, അവരുടെ സഞ്ചാരസ്വാതന്ത്ര്യം പരിമിതപ്പെടുത്താനും ഭരണകൂടത്തിന് സാധിച്ചു. തൽഫലമായി, അവരുടെ വംശീയതയെയും പാരമ്പര്യ ജീവിതരീതികളെയും മുൻനിർത്തി അവരുടെ നിലനിൽപ്പിനെത്തന്നെ കുറ്റകൃത്യമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുകയാണ് ഭരണകൂടം ചെയ്തത്. ഈ തിരിച്ചറിയൽ രീതികൾ സൃഷ്ടിച്ച അപരവൽക്കരണവും വിവേചനവും കൊളോണിയൽ കാലഘട്ടം കഴിഞ്ഞ് പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കിപ്പുറവും ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്ന ഒന്നായി മാറിയിരിക്കുന്നു.

കംപ്യൂട്ടർ സയൻസ് രംഗം —അത് അക്കാദമിക് തലത്തിലാകട്ടെ വ്യവസായ തലത്തിലാകട്ടെ— പലപ്പോഴും നിഷ്പക്ഷതയുടെ ഒരു വ്യാജ നിർമ്മിതിക്ക് പിന്നിലാണ് ഒളിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഗുണപരമായ (qualitative) ഉൾക്കാഴ്ചകളെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ജീവിതാനുഭവങ്ങളെയും നിസ്സാരവൽക്കരിച്ചുകൊണ്ട്, അളവുകളിലധിഷ്ഠിതമായ (quantitative) അറിവുകൾക്കും സാങ്കേതിക വൈദഗ്ധ്യത്തിനുമാണ് ഈ മേഖല മുൻഗണന നൽകുന്നത്. ഇത്തരം ഒരു ഇടുങ്ങിയ കാഴ്ചപ്പാട്, സാങ്കേതികവിദ്യ സൃഷ്ടിക്കുന്ന വിപുലമായ സാമൂഹിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളുടെ ഉത്തരവാദിത്തത്തിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടാൻ സഹായിക്കുകയും, തന്മൂലം ചൂഷണധിഷ്ഠിതമായ അധികാരബന്ധങ്ങളെയും നിലവിലുള്ള അധീശത്വങ്ങളെയും പുനരുൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ പ്രാപ്യതയും നിയന്ത്രണവും ആരുടെ കൈകളിലാണെന്ന നിലവിലെ സ്ഥിതി (status quo) മാറ്റമില്ലാതെ നിലനിർത്താൻ ഈ സമീപനം വഴിവെക്കുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, സാങ്കേതിക മേഖലയിൽ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട ജാതിവിഭാഗങ്ങൾ, ആദിവാസികൾ, സ്ത്രീകൾ, ന്യൂനപക്ഷങ്ങൾ എന്നിവരുടെ പ്രാതിനിധ്യക്കുറവ് സാങ്കേതിക പരിഹാരങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുന്നതിലും നടപ്പിലാക്കുന്നതിലും വൈവിധ്യമാർന്ന കാഴ്ചപ്പാടുകളുടെ അഭാവത്തിന് കാരണമാകുന്നു. ഇത് പക്ഷപാതപരവും അസമത്വപൂർണ്ണവുമായ ഫലങ്ങളിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.

ഐ.ഐ.ടി ബോംബെയിലെ എ.പി.പി.എസ്.സി (APPSC IIT Bombay) ശേഖരിച്ച ഡാറ്റ പ്രകാരം, 2023-ൽ ഐ.ഐ.ടി ബോംബെ കംപ്യൂട്ടർ സയൻസ് വിഭാഗത്തിൽ പ്രവേശനം നേടിയ 26 പി.എച്ച്.ഡി. ഗവേഷകരിൽ 21 പേരും (81%) സവർണ്ണ വിഭാഗത്തിൽ നിന്നുള്ളവരായിരുന്നു. അതേസമയം പട്ടികജാതി വിഭാഗത്തിൽ നിന്ന് 3 (11%), പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗത്തിൽ നിന്ന് 1 (4%), ഇതര പിന്നാക്ക വിഭാഗത്തിൽ നിന്ന് 1 (1%) എന്നിങ്ങനെ മാത്രമായിരുന്നു പ്രാതിനിധ്യം. ഐ.ഐ.ടി. ഡൽഹിയിലെ കംപ്യൂട്ടർ സയൻസ് വിഭാഗത്തിലെ 37 അധ്യാപകരിൽ 36 പേരും (97%) സവർണ്ണ വിഭാഗത്തിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്. സംവരണ മാനദണ്ഡങ്ങൾ ലംഘിച്ചുകൊണ്ട് ദലിത്-ബഹുജൻ-ആദിവാസി ജനവിഭാഗങ്ങളെ കംപ്യൂട്ടിംഗ് മേഖലയിൽ നിന്ന് ഗേറ്റ്‌കീപ്പിംഗിലൂടെ (gatekeeping) പുറന്തള്ളുന്ന സമാനമായ പ്രവണത രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ കാണാൻ സാധിക്കും.

തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയിൽ (MNREGA) ബയോമെട്രിക് അധിഷ്ഠിത വേതന വിതരണം, ഹാജർ-തൊഴിലാളി സ്ഥിരീകരണ സംവിധാനങ്ങൾ, തൊഴിലിടങ്ങളിലെ നിരീക്ഷണം എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ഡിജിറ്റൽ ഇടപെടലുകൾ കൊണ്ടുവരാനുള്ള ഇന്ത്യൻ സർക്കാരിന്റെ ശ്രമങ്ങൾ, ഗ്രാമീണ തൊഴിലാളികളുടെ ഭരണഘടനാപരമായ സമത്വം, ശാക്തീകരണം, ന്യായമായ വേതനം, ആത്മാഭിമാനം, സ്വകാര്യത എന്നിവയ്ക്കുള്ള അവകാശങ്ങളിൽ ഗുരുതരമായ പ്രതികൂല പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് സൃഷ്ടിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഈ നടപടികൾ ദേശീയ ഗ്രാമീണ തൊഴിലുറപ്പ് പദ്ധതിയിൽ നിന്ന് തൊഴിലാളികളെ വൻതോതിൽ ശാക്തീകരണരഹിതരാക്കുന്നതിനും (disempowerment) പുറംതള്ളുന്നതിനും (exclusion) വഴിതെളിച്ചു. തൊഴിലുറപ്പ് നിയമപ്രകാരമുള്ള അവകാശങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി നേടിയെടുക്കാൻ ഡിജിറ്റൽ സംവിധാനങ്ങളെ എങ്ങനെ ഫലപ്രദമായി ഉപയോഗിക്കാം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് തൊഴിലാളികളുമായി കൂടിയാലോചിക്കുന്നതിൽ നയരൂപീകരണ വിദഗ്ദ്ധർ പരാജയപ്പെട്ടു എന്നതാണ് ഈ പ്രശ്നങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാന കാരണം. ഡിജിറ്റൽ ഇടപെടലുകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നതിന്റെ ഓരോ ഘട്ടത്തിലും പൊതുജന കൂടിയാലോചനകളും ഗുണഭോക്താക്കളുടെ സജീവ പങ്കാളിത്തവും ഉറപ്പാക്കിയിരുന്നെങ്കിൽ നിലവിലെ സ്ഥിതി തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാകുമായിരുന്നു. തൊഴിലാളികളുമായി യാതൊരുവിധ ആശയവിനിമയവുമില്ലാതെ മേൽത്തട്ടിൽ നിന്ന് അടിച്ചേൽപ്പിച്ച സാങ്കേതിക കേന്ദ്രീകൃത പരിഹാരവാദം (top-down techno-solutionism) ഈ മേഖലയിൽ വലിയൊരു ദുരന്തത്തിനാണ് വഴിവെച്ചിരിക്കുന്നത്.

ഈ നയങ്ങൾ രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും ഇത്തരം ഡിജിറ്റൽ ഇടപെടലുകൾ നിർമ്മിച്ചെടുക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർക്ക് തൊഴിലുറപ്പ് തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതയാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് യാതൊരു ധാരണയുമില്ലാത്ത അവസ്ഥയാണുള്ളത്. ഇത്തരം സാങ്കേതികവിദ്യകൾ നിർമ്മിക്കുന്നതിലും വിശകലനം ചെയ്യുന്നതിലും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിലും അതിലൂടെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തമില്ലായ്മ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത് വലിയൊരു പോരായ്മയാണ്. അവരുടെ സജീവമായ ഇടപെടലുകളില്ലാതെ, ഈ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ വിജയകരമായി നടപ്പിലാക്കാനോ അവ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രയോജനപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കാനോ സാധ്യമല്ല. സാങ്കേതിക പരിഹാരങ്ങളെ തൊഴിലാളികളുടെ ആവശ്യങ്ങളുമായും അവകാശങ്ങളുമായും സംയോജിപ്പിക്കുന്നതിന് പൊതുജന കൂടിയാലോചനകളും പങ്കാളികളുടെ പങ്കാളിത്തവും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

2026 ജൂലൈ 24-ന് ന്യൂഡൽഹിയിലെ ജന്തർ മന്തറിൽ കോക്രോച്ച് ജനതാ പാർട്ടിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന ജെൻ-സി പ്രക്ഷോഭം നിരീക്ഷിക്കുന്നതിനും സമരത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന വിദ്യാർത്ഥികളുടെ മുഖം AI-ലൂടെ തിരിച്ചറിയുന്നതിനുമായി പ്രക്ഷോഭസ്ഥലത്ത് ഡൽഹി പോലീസ് വിന്യസിച്ച AI അധിഷ്ഠിത മൊബൈൽ നിരീക്ഷണ വാൻ. ഫോട്ടോ കടപ്പാട്: സുശീൽ കുമാർ വർമ്മ, ദി ഹിന്ദു

ഇന്ത്യയെപ്പോലൊരു രാജ്യത്ത് നിലവിലുള്ള ഡിജിറ്റൽ വിടവും (digital divide) കുറഞ്ഞ ഇന്റർനെറ്റ് സാക്ഷരതയും പരിഹരിക്കാതെ, സാമൂഹിക സുരക്ഷയുടെയോ ക്ഷേമപദ്ധതി വിതരണത്തിന്റെയോ മേഖലയിൽ ഡിജിറ്റൽ പരിഹാരങ്ങളോ സാങ്കേതിക ഇടപെടലുകളോ ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നത്, നിരവധിയാളുകളെ പുറന്തള്ളുന്നതിലേക്കും അവരുടെ മൗലികാവകാശങ്ങളുടെ ലംഘനത്തിലേക്കുമാണ് നയിച്ചിട്ടുള്ളത്. ഡിജിറ്റൽ വിഭവങ്ങളിലേക്ക് പ്രാപ്യതയില്ലാത്തവരുടെയോ അവ ഉപയോഗിക്കാനുള്ള വൈദഗ്ധ്യമില്ലാത്തവരുടെയോ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെ പൂർണ്ണമായും അവഗണിക്കുന്നതാണ് ഈ നയസമീപനം. തന്മൂലം, നിലവിലുള്ള അസമത്വങ്ങൾ വർദ്ധിക്കുകയും പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട ജനവിഭാഗങ്ങൾ കൂടുതൽ അധികാരരഹിതരാക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരം നിർണ്ണായക ഘടകങ്ങൾ പരിഗണിക്കാത്തതിലൂടെ, ഇത്തരം ഇടപെടലുകൾ അവ ആരെയാണോ സഹായിക്കാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്, ആ ജനവിഭാഗങ്ങൾക്ക് തന്നെ അബോധപൂർവ്വമായ ദോഷം വരുത്തിവെക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തത്തിന് മേൽ ലാഭക്കൊതിക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന വ്യവസായ മേഖലയുടെ നിരന്തരമായ പരീക്ഷണങ്ങൾ ഈ പ്രശ്നങ്ങളെ കൂടുതൽ വഷളാക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. തങ്ങളുടെ ശ്രമങ്ങൾ ലോകത്തെ മെച്ചപ്പെടുത്തുകയാണ് ചെയ്യുന്നത് എന്ന് പല സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധരും തെറ്റായി വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഇന്നത്തെ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ഭൂരിഭാഗവും ഒരുപിടി അതിസമ്പന്നരുടെ ഉടമസ്ഥതയിലുള്ള ചുരുക്കം ചില വൻകിട കമ്പനികളാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. ഈ ടെക് ഭീമന്മാർ സാമൂഹിക നന്മയേക്കാൾ ലാഭത്തിന് മുൻഗണന നൽകുകയും, മറ്റുള്ളവരുടെ ചെലവിൽ സ്വന്തം നേട്ടങ്ങൾ കൊയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇവരുടെ അധിശത്വം ഡാറ്റ ചൂഷണം ചെയ്യാനും മാർക്കറ്റുകളിൽ കൃത്രിമം കാണിക്കാനും ഉപഭോക്താക്കൾക്കും തൊഴിലാളികൾക്കും സമൂഹത്തിനും ദോഷകരമായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കാനും അവരെ അനുവദിക്കുന്നു. ഈ അധികാര കേന്ദ്രീകരണം നവീകരണങ്ങളെ തടയുക മാത്രമല്ല, അടിച്ചമർത്തലുകൾ നിലനിർത്തുകയും ജനാധിപത്യത്തെ തകർക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

സൈനികവും വ്യാവസായികവുമായ സന്ദർഭങ്ങളിൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ ദോഷകരമായ പ്രയോഗങ്ങൾ എന്നത് ഡിജിറ്റൽ വിപ്ലവത്തിന്റെ ആകസ്മികമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ (unintended consequences) മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഈ സാങ്കേതിക പുരോഗതിയുടെ തന്നെ കേന്ദ്രീകൃത ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണ്. അടിച്ചമർത്തൽ സ്വഭാവമുള്ള സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ ഘടനകൾക്കുള്ളിൽ വികസിപ്പിച്ചെടുക്കുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ, സമത്വവും വിമോചനവും പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നതിന് പകരം ഹിംസയിലേക്കും അധികാര കേന്ദ്രീകരണത്തിലേക്കും മാത്രമായിരിക്കും ലക്ഷ്യവെക്കുക.

സാങ്കേതികവിദ്യാ മേഖലയ്ക്കുള്ളിൽത്തന്നെ ജാതിവ്യവസ്ഥയും വർണ്ണവിവേചനവും നിലനിൽക്കുന്നതായി വ്യക്തമായി കാണാം; പ്രധാനമായും പിന്നാക്ക വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കരാർ/ഗിഗ് (gig) തൊഴിലാളികളും, ഈ അൽഗോരിതങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കുന്ന, ഉയർന്ന ജാതി/സവർണ്ണ പശ്ചാത്തലങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സ്ഥിരം ജീവനക്കാരും തമ്മിലുള്ള പ്രകടമായ വേർതിരിവ് ഇതിന് തെളിവാണ്.

മറ്റു തൊഴിലാളികളിൽ നിന്നും സാമൂഹിക പരിസരങ്ങളിൽ നിന്നും വിച്ഛേദിക്കപ്പെട്ട പ്രിവിലേജ്ഡ് ആയ ഒരു സാങ്കേതിക തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തിന്റെ രൂപീകരണം, തൊഴിലാളികൾക്കിടയിലെ ഐക്യത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും തൊഴിൽ മഹത്വത്തെയും മനുഷ്യാവകാശങ്ങളെയും ലംഘിക്കുന്ന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ഐക്യത്തിന്റെ ചെറുത്തുനിൽപ്പുകളെ ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത്തരമൊരു പ്രിവിലേജ്ഡ് വർഗ്ഗത്തെ സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കുന്നത് അധികാരസ്ഥാനങ്ങളിലുള്ളവരുടെ താല്പര്യ സംരക്ഷണത്തിനാണ് ഉപകരിക്കുന്നത്; സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങൾ ഭൂരിപക്ഷം വരുന്ന ജനവിഭാഗങ്ങളെ ചൂഷണം ചെയ്യുകയും പാർശ്വവത്കരിക്കുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ തന്നെ, അവ ചുരുക്കം ചിലരിലേക്ക് മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന് ഇത് ഉറപ്പുവരുത്തുന്നു. സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ വികസനത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും അടങ്ങിയിരിക്കുന്ന ഈ വ്യവസ്ഥാപിത ഹിംസ (structural violence), സമൂഹത്തിൽ സാങ്കേതികവിദ്യ എങ്ങനെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുകയും ഉപയോഗിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനാത്മകമായ പുനർചിന്തയുടെ അനിവാര്യതയെയാണ് അടിവരയിടുന്നത്.

പത്തു ലക്ഷത്തോളം വരുന്ന വിതരണ തൊഴിലാളികളിൽ (delivery workers) 54 ശതമാനത്തിലധികവും പട്ടികജാതി/പട്ടികവർഗ്ഗ വിഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവരായ ഒരു രാജ്യത്ത്, സൊമാറ്റോ (Zomato) പോലുള്ള കമ്പനികൾ Pure Veg Fleet (സസ്യാഹാരം മാത്രം വിതരണം ചെയ്യുന്ന സംവിധാനം) അടിച്ചേൽപ്പിക്കുന്നത് സാങ്കേതിക വിദഗ്ദ്ധർ ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയ സാമൂഹിക അസമത്വങ്ങളെ എത്രത്തോളം അവഗണിക്കുന്നു എന്നതിനെയാണ് വീണ്ടും വെളിവാക്കുന്നത്. ഈ തീരുമാനം ഭക്ഷണത്തിന്റെ ശുദ്ധി-അശുദ്ധി സങ്കൽപ്പങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ബ്രാഹ്മണിക കാഴ്ചപ്പാടുകളെ ബലപ്പെടുത്തുക മാത്രമല്ല, ഇത്തരം ഭക്ഷണരീതികൾ പിന്തുടരാത്ത സമൂഹങ്ങളെ കൂടുതൽ പാർശ്വവൽക്കരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. കോർപ്പറേറ്റ് തീരുമാനങ്ങളും തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതയാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വിച്ഛേദത്തെയാണ് ഇത്തരം നയങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്; ഇത് നിലവിലുള്ള സാമൂഹിക വിഭജനങ്ങളെയും മുൻവിധികളെയും പുനരുൽപ്പാദിപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

AI ഉയർത്തുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ഭീഷണി എന്നത് മാനവരാശിയെ കീഴടക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഒരു സൂപ്പർ-ഇന്റലിജന്റ് സാന്നിധ്യത്തിന്റെ രൂപീകരണമല്ല. മറിച്ച്, നിലവിലുള്ള അധികാര ഘടനകളെ കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കാനും, തന്മൂലം സമൂഹത്തെ ജനാധിപത്യവൽക്കരിക്കുന്നതും ഏകാധിപത്യത്തെ ചെറുക്കുന്നതും കൂടുതൽ ദുഷ്‌കരമാക്കാനും ഈ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിലാണ് അടിയന്തിരമായ യഥാർത്ഥ അപകടം കുടികൊള്ളുന്നത്. അതിനാൽ, അസമത്വവും നിയന്ത്രണങ്ങളും ശക്തമാക്കാൻ ഇത്തരം സാങ്കേതികവിദ്യകൾ എങ്ങനെ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു എന്നതിലായിരിക്കണം വിമർശനങ്ങളുടെ പ്രാഥമിക ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കേണ്ടത്.

സാങ്കേതികവിദ്യ മാത്രമാണ് മാനവരാശിയുടെ ഏക രക്ഷകനെന്നും, നമ്മുടെ എല്ലാ പ്രശ്നങ്ങൾക്കും പരിഹാരം കാണാൻ അതിന് കഴിയും എന്നുമുള്ള സങ്കൽപ്പത്തിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു അന്ധമായ വിശ്വാസം പ്രബലമാണ്. നിലവിലെ രീതിയിൽ വികസിപ്പിക്കപ്പെടുകയും വിന്യസിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്ന സാങ്കേതികവിദ്യ, നിലവിലുള്ള അസമത്വങ്ങളെ കൂടുതൽ തീവ്രമാക്കുകയാണെന്നും ചൂഷണത്തിന്റെ പുതിയ രൂപങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുകയാണെന്നുമുള്ള യാഥാർത്ഥ്യത്തിന് നേരെ ഈ ടെക്‌നോ-ഉട്ടോപ്യൻവാദം (techno-utopianism) കണ്ണടയ്ക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

ഗുണപരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാനുള്ള ശേഷി സാങ്കേതികവിദ്യയ്ക്കുണ്ടെന്നത് ശരിയാണെങ്കിലും, മനുഷ്യകുലത്തെ രക്ഷിക്കാനുള്ള ഏക മാർഗ്ഗമായി അതിനെ കാണുന്നത് ധാർമ്മികമായ മുൻഗണനകളെയും സാമൂഹികനീതിയെയും അധികാര പുനർവിതരണത്തിന്റെ അനിവാര്യതയെയും പൂർണ്ണമായും അവഗണിക്കുന്നതിന് തുല്യമാണ്. സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങൾ ആരുടെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത് എന്ന് വിമർശനാത്മകമായി വിലയിരുത്തേണ്ടതും, ചുരുക്കം ചില പ്രിവിലേജ്ഡ് വിഭാഗങ്ങൾക്ക് മാത്രമായി പരിമിതപ്പെടാതെ മുഴുവൻ മാനവരാശിയുടെയും നന്മയ്ക്കായി അവ ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തേണ്ടതും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

ഈ വെല്ലുവിളികളെ അഭിമുഖീകരിക്കുന്നതിന്, സാങ്കേതിക വ്യവസായ മേഖലയെ ജനാധിപത്യവൽക്കരിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങളാണ് പ്രാഥമികമായി ഉണ്ടാകേണ്ടത്. അൽഗോരിതങ്ങൾ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നതും നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നതും വിന്യസിക്കപ്പെടുന്നതുമായ പ്രക്രിയകളിൽ പാർശ്വവത്കരിക്കപ്പെട്ട സമൂഹങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വ്യക്തികൾക്ക് കൂടുതൽ പ്രാപ്യത ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ട്. കൂടാതെ, നിലവിൽ ഇത്തരം സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ വികസനത്തെയും പ്രയോഗത്തെയും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ടെക് കമ്പനികളുടെ ഉപരിവർഗ്ഗ വാഴ്ചയെയും (oligarchy) ഏതാനും മഹാകോടീശ്വരന്മാരുടെ സ്വാധീനത്തെയും തകർത്തറിയാനുള്ള യോജിച്ച ശ്രമങ്ങൾ അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.

സാങ്കേതികവിദ്യയെ നിഷ്പക്ഷവും വസ്തുനിഷ്ഠവുമായി ചിത്രീകരിക്കുന്ന ആഖ്യാനം തെറ്റിദ്ധരിപ്പിക്കുന്നതാണെന്ന് മാത്രമല്ല; മറിച്ച് അത് ഏറെ അപകടകരവുമാണ്. സ്ഥാപനങ്ങൾക്ക് വിമർശനങ്ങളിൽ നിന്നും പരിശോധനകളിൽ നിന്നും രക്ഷപ്പെടാനുള്ള വഴി തുറന്നുനൽകുന്നതിനൊപ്പം, നിലവിൽ അധീശത്വമുള്ളവരുടെ അധികാരത്തെ അത് കൂടുതൽ ദൃഢമാക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ആഴത്തിൽ വേരൂന്നിയ ഈ സങ്കീർണ്ണതകളെ പരിഹരിക്കുന്നതിന്, സാങ്കേതിക പരിഹാരങ്ങളുടെ വികസനത്തിലും പ്രയോഗത്തിലും ഗുണപരമായ ജീവിതാനുഭവങ്ങൾക്കും ധാർമ്മിക വിചാരങ്ങൾക്കും യഥാർത്ഥ വൈവിധ്യത്തിനും മുൻഗണന നൽകുന്ന തരത്തിലുള്ള ഒരു അടിസ്ഥാനപരമായ മാറ്റം (fundamental shift) അനിവാര്യമാണ്.

Editor's Note: This article was originally published in Round Table India https://www.roundtableindia.co.in/unmasking-the-myth-of-neutral-tech/